دهم اکتبر، روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام، تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ بلکه فراخوانی است برای بازخوانیِ کرامت انسانی در جهانی که هنوز در پنجههای سردِ خشونت قانونی اسیر است.
این روز، فرصتی است تا با نگاهی نقادانه به عملکرد نظامهای سرکوبگر، بر ضرورتِ حراست از «حق حیات» به عنوان بنیادیترین سنگبنای حقوق بشر تأکید ورزیم. در جغرافیای سیاسی ایران، بهویژه در کردستان، ده اکتبر معنایی فراتر از مفاهیم حقوقی دارد.
برای ملتی که نزدیک به نیمقرن است شاهدِ گسستنِ نفسِ جوانانش بر بلندای چوبههای دار بوده، مجازات اعدام نه یک ابزار قضایی، که ابزاری برای سرکوب سیستماتیک بوده است. جمهوری اسلامی با بهرهگیری از مفاهیمِ تفسیرپذیری همچون «محاربه» و «مفسدو فیالارض»، پیوند میان عدالت و انتقام را چنان گسسته است که امروزه چوبهی دار به نمادِ اصلیِ تقابلِ حاکمیت با خواستههای آزادیخواهانه بدل شده است.
زخمِ اعدامهای دستهجمعی زندانیان سیاسی در دهههای گذشته، هنوز بر پیکرهی حافظهی جمعی مردم کردستان تازه است. این زخم، تنها با برگزاری دادگاههای عادلانه و شفاف و حقیقتیاب و توقفِ فوریِ ماشینِ مرگ است که مرهم مییابد.
حقیقت این است که هیچ ساختار قدرت، هیچ ایدئولوژی و هیچ نظام قضایی، صلاحیتِ سلبِ «حق زیستن» را از فرد ندارد. آنجا که قانون در خدمتِ حذفِ مخالفان قرار میگیرد، عدالت جای خود را به استبداد میدهد.
انجمن زندانیان سیاسی شرق کردستان، در این روزِ نمادین، با صدایی رسا اعلام میدارد که مبارزه علیه اعدام، مبارزه علیه تاریکی است. اعدامِ زندانیان سیاسی و عقیدتی که گناهی جز اندیشیدن و بیانِ حقیقت نداشتهاند، نهتنها نقض آشکار کنوانسیونهای بینالمللی است، بلکه توهینی به ساحتِ انسانیت است.
ما از تمامی وجدانهای بیدار در نهادهای بینالمللی و مدافعان حقوق بشر در سراسر جهان میخواهیم که «سکوتِ مصلحتجویانه» را بشکنند. فشارِ جامعهی جهانی بر جمهوری اسلامی برای لغو مجازات اعدام، یک مطالبهی اخلاقی است که نمیتوان آن را با هیچ معاملهی سیاسی به حاشیه راند. توقفِ اعدام، گام نخستین برای گذار از عصرِ خشونت به عصرِ مدارا و احترام به حقوق بنیادین بشر است. امروز، فریادِ «نه به اعدام» در کردستان و ایران، پژواکی از آرزویِ دیرینهی ملتی است که میخواهد در سرزمین خویش، به جای تماشای صحنههای مرگ، شکوفاییِ زندگی و آزادی را تجربه کند. بیایید تا با هم، صدایِ زندگی باشیم و چرخهی شومِ حذف و اعدام را با اتحاد و پافشاری بر ارزشهای انسانی، برای همیشه از کار بیندازیم.
به امید روزی که در هیچ جای این خاک، هیچ انسانی به بهانهی اندیشه، طعمِ تلخِ طنابِ دار را نچشد.
نه به اعدام؛ آری به زندگی و کرامت انسانی
